فاطمه(س) تجلى كمال انسان
تمام ابعادى که براى زن و براى یک انسان متصور است در فاطمه زهرا (س) جلوه کرده و بوده است.
یک انسان به تمام معنى انسان، تمام نسخه انسانیت، تمام حقیقت زن، تمام حقیقت انسان،... تمام حیثیت زن، تمام شخصیت زن فردا [روز میلاد] موجود شد.
تمام هویتهاى کمالى که در انسان متصور است و در زن تصور دارد، تمام، در این زن است.
نکته: حضرت امام، در بیان اینکه چرا در آیه (انا انزلناه) به شکل جمع ذکر شده است فرمودهاند: بدانکه نکته آن تفخیم مقام حق تعالى به مبدئیت تنزیل این کتاب شریف است... بعبارت دیگر این صحیفه نورانیه [قرآن کریم] صورت اسم اعظم است؛ چنانچه انسان کامل نیز صورت اسم اعظم است، بلکه حقیقت این دو در حضرت غیب یکى است و در عالم تفرقه از هم بحسب صورت متفرق هستند.
نتیجه: با توجه به اینکه حضرت امام، حضرت زهرا را انسان کامل معرفى نمودهاند و از سویى انسان کامل را صورت اسم اعظم میدانند، نتیجه مىگیریم که:
حضرت زهرا (س) صورت اسم اعظم الهى است.
د) حقیقت لیلة القدر
امام: دلالت بر آنچه احتمال دادیم از حقیقت لیلةالقدر مىکند حدیث شریف طولانى که در تفسیر برهان از کافى شریف نقل فرموده و در آن حدیث است که نصرانى گفت به حضرت موسى بنجعفر که تفسیر باطن (حم، والکتاب المبین، انا انزلناه فى لیلة مبارکة، انا کنا منذرین فیها یفرق کل امر حکیم) چیست، فرمود:
اما «حم» محمد ـ صلى الله علیه و آله ـ و اما «کتاب مبین» امیرالمؤمنین (ع) است و اما اللیلة، فاطمه (س) است.
و در روایتى لیالى عشر به ائمه طاهرین از حسن تا حسن تفسیر شده و این یکى از مراتب لیلة القدر است که حضرت موسى بنجعفر (ع) ذکر فرموده و شهادت داده بر آنکه لیلةالقدر تمام دوره محمدیه است روایتى که در تفسیر برهان از حضرت باقر (ع) نقل میکند و این روایت چون روایت شریفى است و به معارف چندى اشاره فرموده و از اسرار مهمه کشف فرموده ما تیمنا عین آن حدیث را نقل میکنیم:
قال (رحمتالله) و عن الشیخ ابى جعفر الطوسى عن رجاله عن عبدالله بنعجلان السکونى قال سمعت اباجعفر (ع) یقول:
بیت على و فاطمة حجرة رسول الله (ص) و سقف بیتهم عرش رب العالمین و فى قعر بیوتهم فرجة مکشوطة الى العرش معراج الوحى والملائکة تنزل علیهم بالوحى صباحا و مسائا و کل ساعة و طرفة عین، و الملائکة لا تنقطع فوجهم، فوج ینزل و فوج یصعد و ان الله تبارک و تعالى کشف لابراهیم (ع) عن السموات حتى ابصر العرش و زاد فى قوة ناظره، و ان الله زاد فى قوة ناظر محمد و على و فاطمة و الحسن و الحسین (ع) و کانوا یبصرون العرش و لایجدون لبیوتهم سقفا غیر العرش، فبیوتهم مسقفة بعرش الرحمن و معارج الملائکة و الروح فیها باذن ربهم من کل امر سلام، قال قلت: من کل امر سلام؟
قال: بکل امر
فقلت: هذا التنزیل؟
قال: نعم
و تدبر در این حدیث شریف، ابوابى از معرفت به روى اهلش باز کند و شمهاى از حقیقت ولایت و باطن لیلة القدر به آن مکشوف شود. (۱۷)
تسبیحات فاطمه زهرا بهترین تعقیبات نماز
امام: و از جمله تعقیبات شریفه، تسبیحات صدیقه طاهره (س) است که رسول خدا (ص) آن را به فاطمه (س) عطا فرمود. از حضرت صادق (ع) مروی است که این تسبیحات در هر روز، در تعقیبات هر نمازى پیش من محبوبتر است از هزار رکعت نماز در هر روز.
مراوده با جبرئیل، بالاترین فضیلت زهرا (س)
امام: من راجع به حضرت صدیقه (س) خودم را قاصر میدانم ذکرى بکنم، فقط اکتفا میکنم به یک روایت که در کافى شریفه است و با سند معتبر نقل شده است و آن روایت این است که حضرت صادق (ع) میفرماید:
فاطمه (س) بعد از پدرش ۷۵ روز زنده بودند، در این دنیا بودند و حزن و شدت برایشان غلبه داشت و جبرئیل امین میآمد خدمت ایشان و به ایشان تعزیت عرض میکرد و مسائلى از آینده نقل میکرد.
ظاهر روایت این است که در این ۷۵ روز مراودهاى بوده است؛ یعنى رفت و آمد جبرئیل زیاد بوده است و گمان ندارم که غیر از طبقه اول از انبیاء عظام درباره کسى این طور وارد شده باشد.... مسأله آمدن جبرئیل براى کسى یک مسأله ساده نیست، خیال نشود که جبرئیل براى هر کسى میآید و امکان دارد بیاید، این یک تناسب لازم استبین روح آن کسى که جبرئیل میخواهد بیاید و مقام جبرئیل که روح اعظم است، چه ما قائل بشویم به اینکه قضیه تنزیل، تنزل جبرئیل، به واسطه روح اعظم خود این ولى است یا پیغمبر است، او تنزیل میدهد او را و وارد میکند تا مرتبه پایین، یا بگوییم که خیر، حق تعالى او را مامور میکند که برو و این مسایل را بگو... تا تناسب ما بین روح این کسى که جبرئیل میآید پیش او و بین جبرئیل که روح اعظم است نباشد، امکان ندارد این معنا، و این تناسب بین جبرئیل که روح اعظم است و انبیاء درجه اول بوده است مثل رسول خدا و موسى و عیسى و ابراهیم و امثال اینها، بین همه کس نبوده است... در هر صورت من این شرافت و فضیلت را از همه فضایلى که براى حضرت زهرا ذکر کردهاند، با اینکه آنها هم فضایل بزرگى است، این فضیلت را من بالاتر از همه میدانم،... و این از فضایلى است که مختصات حضرت صدیقه (س) است.
صحیفه فاطمیة
نتیجه رفت و آمدهاى بسیار جبرئیل و گفتوگوى با فاطمه زهرا، جمع مطالبى در مجموعهاى شد که صحیفه فاطمیه خوانده میشد. حضرت امام:
ما مفتخریم که ادعیه حیاتبخش که او را قرآن صاعد میخوانند از ائمه معصومین ما است، مناجات شعبانیه امامان و دعاى عرفات حسین بنعلى ـ علیهما السلام ـ و صحیفه سجادیه این زبور آل محمد و صحیفه فاطمیه که کتاب الهام شده از جانب خداوند تعالى به زهراى مرضیه است، از ما است.
در ظرف ۷۵ روز جبرئیل امین رفت و آمد داشته است و مسائل را در آتیهاى که واقع میشده است، مسائل را ذکر کرده است و حضرت امیر هم آنها را نوشته است، کاتب وحى بوده است حضرت امیر، همان طورى که کاتب وحى رسول خدا بوده است ـ و البته وحى به معناى آوردن احکام، تمام شد به رفتن رسول اکرم ـ کاتب وحى حضرت صدیقه در این ۷۵ روز بوده است.
و شاید یکى از مسائلى که گفته است راجع به مسائلى است که در عهد ذریه بلند پایه او حضرت صاحب (عج) است، براى او ذکر کرده است، که مسائل ایران جزو آن مسائل باشد، ما نمى دانیم، ممکن است.
لزوم تشکیل حکومت اسلامى
حضرت امام: ما براى اینکه وحدت امت اسلام را تأمین کنیم، براى اینکه وطن اسلام را از تصرف و نفوذ استعمارگران و دولتهاى دستنشانده آنها خارج و آزاد کنیم راهى نداریم جز اینکه تشکیل حکومت بدهیم... چنانکه حضرت زهرا ـ سلام الله علیها ـ در خطبه خود مىفرماید که امامت براى حفظ نظام و تبدیل افتراق مسلمین به اتحاد است.
چهل حدیث درباره حضرت زهرا (س)
ارزش شناخت فاطمه علیها السلام
1 . امام صادق علیه السلام می فرمایند:«... فمن عرف فاطمة حق معرفتها فقد
ادرک لیلة القدر; (1) هر کس به شناخت حقیقی فاطمه علیها السلام دست یابد،
بی گمان شب قدر را درک کرده است .»
آثار محبت به فاطمه علیها السلام
2 . پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرمایند:«من احب فاطمة ابنتی فهو
فی الجنة معی ومن ابغضها فهو فی النار; (2) هر کس فاطمه علیها السلام دخترم
را دوست بدارد، در بهشت با من است، و هر کس با او دشمنی ورزد، در آتش
[دوزخ] است .»
اطاعت از فاطمه علیها السلام
3 . امام باقر علیه السلام می فرمایند:«... ولقد کانت - علیها السلام -
مفروضة الطاعة علی جمیع من خلق الله من الجن والانس والطیر والوحش
والانبیاء والملائکة ... ; (3) اطاعت از فاطمه علیها السلام بر تمامی
آفریدگان خدا از جن و آدمیان و پرندگان و وحوش و پیامبران و فرشتگان واجب
است .»
دستورهای فاطمه علیها السلام
4 . پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرمایند:«... یا علی انفذ لما
امرتک به فاطمة فقد امرتها باشیاء امر بها جبرئیل علیه السلام ... ; (4) ای
علی! آنچه را فاطمه علیها السلام بدان امر می کند، انجام ده; زیرا من
چیزهایی را به او امر کرده ام که جبرئیل علیه السلام به آنها امر کرده است
.»
خلقت فاطمه علیها السلام
5 . پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرمایند:«ان فاطمة خلقت حوریة فی
صورة انسیة ... ; (5) بی شک فاطمه علیها السلام حوریه ای است که به صورت
انسان آفریده شده است .»
چرا نام فاطمه علیها السلام
6 . پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرمایند:«انی سمیت ابنتی فاطمة
لان الله عزوجل فطمها وفطم من احبها من النار; (6) من نام دخترم را فاطمه
علیها السلام گذاشتم; زیرا خدای - عزوجل - فاطمه علیها السلام و هر کس که
او را دوست دارد، از آتش دوزخ دور نگه داشته است .»
آثار نام فاطمه علیها السلام
7 . امام کاظم علیه السلام می فرمایند:«لایدخل الفقر بیتا فیه اسم محمد او
احمد او علی او الحسن او الحسین او جعفر او طالب او عبدالله او فاطمة من
النساء; (7) در خانه ای که نام محمد یا احمد یا علی یا حسن یا حسین یا جعفر
یا طالب یا عبدالله و یا از میان زنان، فاطمه باشد، فقر [و تنگدستی] وارد
نمی شود.»
احترام به نام فاطمه علیها السلام
8 . امام صادق علیه السلام به شخصی که نام دخترش را فاطمه گذاشته بود،
فرمود:«... اذا سمیتها فاطمة فلا تسبها و لاتلعنها ولاتضربها; (8) حالا که
نام او را فاطمه گذاشته ای، پس دشنامش مده، نفرینش مکن و کتکش مزن .»
الگوی نمونه
9 . امام زمان علیه السلام در یکی از نامه هایشان می فرمایند:«وفی ابنة
رسول صلی الله علیه و آله لی اسوة حسنة ... ; (9) در دختر پیامبر خدا صلی
الله علیه و آله برای من الگوی نیکویی است .»
یاور خوب
10 . پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله از حضرت امیرالمؤمنین، علی علیه
السلام درباره حضرت فاطمه زهرا علیها السلام پرسیدند، حضرت پاسخ دادند:«نعم
العون علی طاعة الله; (10) [فاطمه علیها السلام] خوب یاوری در راه اطاعت و
بندگی خداست .»
عزیزترین مردم
11 . پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرمایند:«... فاطمة اعز البریة
علی (11) ; فاطمه علیها السلام عزیزترین مردم در نزد من است .»
نور چشم و میوه دل من
12 . پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرمایند:«... ان فاطمة بضعة منی و
هی نور عینی وثمرة فؤادی ... ; (12) فاطمه علیها السلام پاره تن و نور چشم
و میوه دل من است .»
خشم و خشنودی فاطمه علیها السلام
13 . پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرمایند:«ان الله لیغضب لغضب
فاطمة ویرضی لرضاها; (13) بی شک خداوند با خشم فاطمه علیها السلام به خشم
می آید و با خشنودی او خشنود می شود .»
دشمن فاطمه علیها السلام در دوزخ است
14 . پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرمایند:«... یا فاطمة! لو ان کل
نبی بعثه الله وکل ملک قربه شفعوا فی کل مبغض لک غاصب لک ما اخرجه الله من
النار ابدا; (14) ای فاطمه! اگر تمام پیامبرانی که خدا برانگیخته و تمام
فرشتگانی که مقرب درگاه خود گردانده است، برای هر کینه توزی که حق تو را
غصب نموده است، شفاعت کنند، هرگز خدا او را از آتش [دوزخ] خارج نمی سازد .»
اختر تابناک
15 . امام صادق علیه السلام می فرمایند:«... فاطمة کوکب دری بین نساء اهل
الدنیا ... ; (15) فاطمه علیها السلام اختری تابناک در میان زنان دنیاست .»
سرور زنان
16 . امام صادق علیه السلام می فرمایند:«... فاطمة سیدة نساء العالمین من
الاولین والاخرین; (16) فاطمه علیها السلام سرور زنان جهانیان از اولین تا
آخرین است .»
تسبیحات حضرت زهرا علیها السلام
17 . امام باقر علیه السلام می فرمایند:«ما عبد الله بشی ء من التحمید
افضل من تسبیح فاطمة علیهاالسلام ... ; (17) خداوند در حمد و ستایش به چیزی
برتر از تسبیح فاطمه علیها السلام عبادت نشده است .»
درود بر فاطمه علیها السلام
18 . امام رضا علیه السلام می فرمایند:«اول من جعل له النعش فاطمة ابنة
رسول الله، صلوات الله علیها وعلی ابیها وبعلها وبنیها; (18) نخستین کسی که
پس از مرگش برای او تابوت ساخته شد، فاطمه علیها السلام دختر رسول خدا صلی
الله علیه و آله بود; درود و صلوات خدا بر او و پدر و شوهر و فرزندانش باد
.»
نفرین الهی برای دشمنان فاطمه علیها السلام
19 . پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرمایند:«ملعون ملعون من یظلم
بعدی فاطمة ابنتی ویغصبها حقها ویقتلها ... ; (19) مورد نفرین است، مورد
نفرین است هر کس پس از من به فاطمه علیها السلام دخترم ستم کند و حقش را
غصب نماید و او را بکشد .»
زیارت فاطمه علیها السلام
20 . پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرمایند:«... من زار فاطمة
فکانما زارنی ... ; (20) هر کس فاطمه علیها السلام را زیارت کند، مانند این
است که مرا زیارت کرده است .»
نماز مخصوص فاطمه علیها السلام
21 . امام صادق علیه السلام می فرمایند:«من صلی اربع رکعات فقرا فی کل
رکعة بخمسین مرة «قل هو الله احد» کانت صلوة فاطمة علیهاالسلام ... ; (21)
هر کس چهار رکعت نماز بخواند [هر دو رکعت به یک سلام] و در هر رکعت [پس از
سوره حمد] پنجاه مرتبه سوره «قل هو الله احد» را بخواند، این نماز، نماز
فاطمه علیها السلام است .»
من از تو هستم
22 . پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرمایند:«یا فاطمة ... انت منی
وانا منک ... ; (22) ای فاطمه! تو از من هستی و من از تو هستم .»
پدرت به قربانت
23. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرمایند:«... فداک ابوک یا فاطمة; (23) پدرت به قربان تو باد ای فاطمه علیها السلام!»
بوی بهشت
24 . پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرمایند:«... ففاطمة حوراء انسیة
وکلما اشتقت الی رائحة الجنة شممت رائحة ابنتی فاطمة علیها السلام; (24)
فاطمه علیها السلام حوریه ای است به صورت انسان که من هر گاه مشتاق بوی
بهشت می شوم، دخترم فاطمه علیها السلام را می بویم .»
فاطمه علیها السلام قلب محمد صلی الله علیه و آله
25 . حضرت امیرالمؤمنین، علی علیه السلام می فرمایند:«... ان الحسن
والحسین سبطا هذه الامة وهما من محمد کمکان العینین من الراس واما انا
فکمکان الید من البدن واما فاطمة فکمکان القلب من الجسد ... ; (25) حسن و
حسین علیهما السلام دو سبط این امت هستند، و آن دو برای محمد صلی الله علیه
و آله همانند دو چشم برای سرند، و من [برای محمد صلی الله علیه و آله]
همانند دست برای بدن هستم، و فاطمه علیها السلام [برای محمد صلی الله علیه و
آله] همانند قلب برای بدن است .»
افتخار علی علیه السلام به فاطمه علیها السلام
26. حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام می فرمایند:«... انا زوج البتول
سیدة نساء العالمین ... ; (26) من همسر بتول علیها السلام هستم; همان کسی
که سرور زنان جهانیان است .»
فاطمه علیها السلام زهره است
27 . پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرمایند:«انا الشمس وعلی علیه
السلام القمر وفاطمة الزهرة والفرقدان الحسن والحسین; (27) من خورشیدم و
علی علیه السلام ماه و فاطمه علیها السلام، زهره (ناهید) است و حسن و حسین
علیهما السلام دو ستاره نور افشان فرقدان هستند .»
ایمان فاطمه علیها السلام
28 . پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرمایند:«یا سلمان! ان ابنتی
فاطمة ملا الله قلبها وجوارحها ایمانا ویقینا الی مشاشها تفرغت لطاعة الله
... ; (28) ای سلمان! به راستی که خداوند قلب و اعضای فاطمه علیها السلام
تا استخوانهایش را از ایمان و یقین آکنده ساخته است; به گونه ای که در طاعت
خدا جدیت دارد .»
زیارت شهیدان
29 . امام صادق علیه السلام می فرمایند:«ان فاطمة علیها السلام کانت تاتی
قبور الشهداء فی کل غداة سبت ... ; (29) فاطمه علیها السلام در هر بامداد
شنبه به مزار شهیدان می رفت .»
بوی خوش فاطمه علیها السلام
30 . پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرمایند:«رائحة الانبیاء رائحة
السفرجل ورائحة الحور العین رائحة الآس ورائحة الملائکة رائحة الورد ورائحة
ابنتی فاطمة الزهراء رائحة السفرجل والآس والورد ... ; (30) بوی پیامبران
بوی به و بوی حورالعین بوی آس و بوی فرشتگان بوی گل سرخ است، ولی بوی دخترم
فاطمه علیها السلام بوی به و آس و گل سرخ روی هم است .»
علی علیه السلام شایسته ترین انسان برای فاطمه علیها السلام
31 . امام صادق علیه السلام می فرمایند:«... لولا ان امیرالمؤمنین علیه
السلام تزوجها لما کان لها کفو الی یوم القیامة علی وجه الارض آدم فمن
دونه; (31) به راستی اگر امیرالمؤمنین علیه السلام فاطمه علیها السلام را
به ازدواج خود در نیاورده بود، تا روز قیامت بر روی زمین از آدم تا پس از
آدم برای فاطمه علیها السلام همتایی نبود .»
پیوند آسمانی
32 . پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرمایند:«ما زوجت فاطمة الا لما
امرنی الله بتزویجها; (32) من فاطمه علیه السلام را به ازدواج در نیاوردم،
مگر پس از آنکه خداوند مرا به ازدواج او فرمان داد .»
انجام کارهای سخت خانه
33 . حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام درباره حضرت فاطمه زهرا علیها السلام می فرمایند:
«انها استقت بالقربة حتی اثرفی صدرها وطحنت بالرحی حتی مجلت یدها وکسحت
البیت حتی اغبرت ثیابها واوقدت النار تحت القدر حتی دکنت ثیابها فاصابها من
ذلک ضرر شدید; (33) حضرت فاطمه زهرا علیها السلام آن قدر با مشک، آب کشید
که اثر آن در سینه اش آشکار شد و چندان با دست خود آسیاب کرد که دستهایش
پینه زد و آن قدر خانه را جاروب کرد که لباسهایش خاک آلود گردید . و چندان
آتش در زیر دیگ روشن کرد که لباسهایش سیاه و دود آلود شد و از این کارها
رنج و سختی زیادی به او رسید .»
فاطمه علیها السلام مطیع دائم علی علیه السلام
34 . حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام می فرمایند:«فوالله ... لا
اغضبتنی ولاعصت لی امرا ولقد کنت انظر الیها فتنکشف عنی الهموم والاحزان;
(34) سوگند به خدا که فاطمه علیها السلام هیچ گاه مرا خشمگین نکرد و در هیچ
کاری از من سرپیچی ننمود . و من هرگاه به فاطمه علیها السلام نگاه می
کردم، غم و اندوه از من زدوده می شد .»
نور فاطمه علیها السلام از نور خداست
35 . پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرمایند:«... نور ابنتی فاطمة من
نور الله وابنتی فاطمة افضل من السماوات والارض ... ; (35) نور دخترم
فاطمه علیها السلام از نور خداست، و دخترم فاطمه علیها السلام برتر از
آسمانها و زمین است .»
فاطمه علیها السلام بر بالین آدمی
36 . امام باقر و امام صادق علیهما السلام می فرمایند:«حرام علی روح ان
تفارق جسدها حتی تری الخمسة: محمدا وعلیا وفاطمة وحسنا وحسینا بحیث تقر
عینها او تسخن عینها ... ; (36) بر روح آدمی حرام است که از بدنش جدا شود،
مگر آنکه پنج تن را ببیند: محمد و علی و فاطمه و حسن و حسین علیهم السلام، و
آن هم به گونه ای است که یا چشم آدمی روشن و یا تاریک و محزون می شود .»
فاطمه علیها السلام شهیده است
37 . امام کاظم علیه السلام می فرمایند:«ان فاطمة علیها السلام صدیقة
شهیدة ... ; (37) فاطمه علیها السلام بانوی بسیار راست گویی است که او را
به شهادت رسانده اند .»
اشتیاق بهشت به فاطمه علیها السلام
38 . پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرمایند:«اشتاقت الجنة الی اربع
من النساء: مریم بنت عمران، وآسیة بنت مزاحم زوجة فرعون وخدیجة بنت خویلد
وفاطمة بنت محمد صلی الله علیه و آله; (38) بهشت مشتاق چهار زن است: مریم
دختر عمران، آسیه دختر مزاحم و زن فرعون، خدیجه دختر خویلد و فاطمه علیها
السلام دختر محمد صلی الله علیه و آله .»
فاطمه علیها السلام و خردسالان
39 . امام صادق علیه السلام می فرمایند:«ان اطفال شیعتنا من المؤمنین
تربیهم فاطمة علیها السلام; (39) بی شک خردسالان شیعه ما از مؤمنان را
فاطمه علیها السلام پرورش می دهد .»
شفاعت فاطمه علیها السلام
40 . پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرمایند:
«... یا فاطمة ابشری فلک عندالله مقام محمود تشفعین فیه لمحبیک وشیعتک;
(40) ای فاطمه علیها السلام مژده باد! که در پیشگاه خدا مقامی شایسته داری
که در آن مقام برای دوستان و شیعیانت شفاعت می کنی .»
پی نوشت:
1- بحارالانوار، ج 43، ص 65 .
2- همان، ج 27، ص 116 .
3- دلائل الامامة، ص 28 .
4- بحارالانوار، ج 22، ص 484 .40-بحارالانوار، ج 76، ص 359 .
5- همان، ج 78، ص 112 .
6- عیون اخبار الرضا علیه السلام، ج 2، ص 46 .
7- کافی، ج 6، ص 19 .
8- همان، ص 48 .
9- بحارالانوار، ج 53، ص 180 .
10- همان، ج 43، ص 117 .
11- الامالی، شیخ مفید، ص 259 .
12- الامالی، شیخ صدوق، ص 486 .
13- الامالی، شیخ مفید، ص 94 .
14- بحارالانوار، ج 76، ص 354 .
15- کافی، ج 1، ص 195 .
16- معانی الاخبار، ص 107 .
17- کافی، ج 3، ص 343 .
18- بحارالانوار، ج 78، ص 249 .
19- همان، ج 73، ص 354 .
20-همان، ج 43، ص 58 .
21- من لایحضره الفقیه، ج 1، ص 564 .
22- بیت الاحزان، ص 19; بحارالانوار، ج 43، ص 32 .
23- بحارالانوار، ج 22، ص 490 .
24- التوحید، شیخ صدوق، ص 117 .
25- بحارالانوار، ج 39، ص 352; کتاب سلیم بن قیس، ص 830 .
26- معانی الاخبار، ص 58 .
27- بحارالانوار، ج 24، ص 74; معانی الاخبار، ص 114 .
28- بحارالانوار، ج 43، ص 46; مناقب، ج 3، ص 337 .
29- وسائل الشیعة، ج 2، ص 879 .
30- بحارالانوار، ج 66، ص 177 .
31- خصال، ج 2، ص 414 .
32- عیون اخبار الرضا علیه السلام، ج 2، ص 59 .
33- علل الشرایع، ج 2، ص 366 .
34- بحارالانوار، ج 43، ص 134 .
35- همان، ج 15، ص 10 .
36- کشف الغمة، ج 1، ص 414 .
37- کافی، ج 1، ص 458 .
38- بحارالانوار، ج 43، ص 53 .
39- همان، ج 6، ص 229; تفسیر علی بن ابراهیم، ج 2، ص 332 .
40-بحارالانوار، ج 76، ص 359 .